Het verlies van mijn broertje Vincent vond plaats toen ik pas 2,5 jaar oud was.
“Maar wat herinner je je daar nu echt van?” vragen mensen soms.
En nee, ik herinner me niet meer letterlijk wat er die dag gebeurde.
Ik weet niet hoe het huis rook, hoe laat het precies was, of welke woorden er werden gesproken.
Maar de impact van dat verlies, die herinner ik me wel.
Ik herinner me het verdriet dat mijn ouders droegen.
De stilte die volgde.
De manier waarop het gemis zich een plek zocht in ons gezin.
Het verdriet van ouders
Het grootste verdriet dat je als ouder kunt meemaken, is denk ik het verliezen van je kind.
Mijn ouders hebben de rest van hun leven met dat gemis moeten leven.
Met een leegte die nooit volledig werd opgevuld.
Elk jaar, op zowel de geboortedag als de sterfdag van Vincent, stuurde ik mijn ouders (nu alleen nog mijn vader) een berichtje.
Gewoon om te laten weten: ik denk aan jullie.
Wat kun je anders zeggen?
Soms zijn woorden beperkt maar aanwezigheid en aandacht is dat niet.
Wat er niet gezegd werd
Met mijn moeder heb ik later veel gesprekken gehad over de periode na Vincent zijn overlijden.
Over hoe mensen niet meer wisten wat ze moesten zeggen en haar dus maar voorbij liepen.
Over hoe zijn naam steeds minder werd uitgesproken, uit angst om hen pijn te doen.
Maar juist dat zwijgen deed pijn.
Mensen dachten dat het beter was om Vincent niet meer te noemen.
Dat het te confronterend zou zijn.
Dat mijn ouders ‘verder moesten’.
Toen mijn moeder opnieuw zwanger werd, van mijn tweede broertje, vonden mensen dat snel.
Alsof verdriet een tijdslijn heeft.
Alsof nieuw leven oud verlies zou moeten verzachten.
Wat mijn moeder me later vertelde, was dit:
dat ze zich vaak alleen voelde in haar verdriet.
Dat ze haar gevoelens wegstopte, omdat er geen ruimte leek om ze te delen.
Wat toen niet kon, maar nu wel
Mijn moeder zei vaak dat ze nu zoveel dingen anders zou doen.
Niet omdat ze het toen verkeerd deed, maar omdat er simpelweg zoveel minder mogelijk was.
In die tijd was er het overlijden.
Het afscheid.
De begrafenis of crematie.
Daarna ging het leven weer verder.
Er was weinig begeleiding.
Weinig ruimte voor rouw.
Weinig taal voor wat verlies met je doet, als ouder, als gezin, als mens.
Ze heeft dat verdriet nooit echt kunnen dragen.
Gesprekken die raakten
In september 2022 kreeg mijn moeder de diagnose ongeneeslijke longkanker.
Ze overleed in juli 2023.
In de tussenliggende periode hebben we extra diepe gesprekken gevoerd.
Over haar leven.
Over het gemis van Vincent.
Over alles wat ze toen had weggestopt.
En toen zei ze iets wat mij diep raakte:
“Was er toen maar begeleiding geweest zoals jij die nu aanbiedt.
Dat had mij zoveel verder geholpen.
Dan had ik mijn verdriet niet zo hoeven wegstoppen.
Dan had ik meer durven delen hoe ik me echt voelde.”
Die woorden kwamen binnen.
Niet als verwijt.
Maar als waarheid.
Mijn missie
Dat is waarom ik doe wat ik doe.
Waarom ik werk met mensen in rouw.
Waarom ik ruimte maak voor alles wat er vaak niet gezegd wordt.
Mijn missie is dat zo min mogelijk mensen zich alleen hoeven te voelen in hun verdriet.
Dat rouw niet iets wordt wat je moet wegdrukken om door te kunnen.
Maar iets wat je mag doorleven, op jouw manier, in jouw tempo.
Ik wil helpen om laagjes af te pellen.
Zodat er ruimte ontstaat om écht te rouwen.
En uiteindelijk ook weer om te genieten van het leven. Niet zonder de gevoelens die bij verlies horen, maar juist met alles wat hierbij komt kijken.
Voor het nieuwe jaar
Dit is wat ik meeneem het nieuwe jaar in.
En wat ik wil blijven uitdragen:
Dat rouw liefde is.
Dat spreken verbindt.
Dat zwijgen eenzaam maakt.
En dat niemand dit alleen hoeft te dragen.
Dit is mijn doel voor het komende jaar.
Liefs Ramona